Final Fantasy IX neemt bij veel spelers een speciale plek in. Het verscheen in het jaar 2000 op de originele PlayStation en wordt door velen gezien als een terugkeer naar de fantasy-roots van de serie, na de meer futuristische delen VII en VIII. Jaren later besloot uitgever Square Enix het spel naar mobiele platforms te brengen, zodat een nieuwe generatie spelers — en de oude garde met een smartphone in de hand — opnieuw kon afreizen naar het continent Gaia. De vraag die in deze review centraal staat: houdt deze mobiele port stand, of had het beter bij de console kunnen blijven?

Het verhaal van Final Fantasy IX

De hoofdpersoon van het verhaal is Zidane Tribal, een charmante dief en lid van een rondreizend theatergezelschap genaamd Tantalus. Wat begint als een schijnbaar eenvoudige schaakzet — de ontvoering van prinses Garnet uit het koninkrijk Alexandria — groeit al snel uit tot een veel groter avontuur. Garnet wil namelijk zelf weg uit het kasteel, gevlucht voor haar moeder, koningin Brahne, die in de greep is van een mysterieuze macht. Onderweg sluiten personages als Vivi, een jong en onzeker zwart magiër, en Steiner, een stijve maar trouwe ridder, zich bij het gezelschap aan.

Wat Final Fantasy IX onderscheidt van andere delen is de manier waarop het thema’s als sterfelijkheid, identiteit en wat het betekent om ‘echt’ te zijn verwerkt in een verder kleurrijk en speels avontuur. Vivi’s persoonlijke worsteling met zijn eigen aard als kunstmatig geschapen wezen, en de antagonist Kuja’s obsessie met zijn levensduur, geven het verhaal een emotionele diepgang die ook na ruim twee decennia nog steeds overeind staat. Deze verhaallijn is in de mobiele versie volledig onaangetast gebleven; de dialogen, cutscenes en plotwendingen zijn exact zoals spelers ze zich herinneren.

Gameplay en het Active Time Battle-systeem

Final Fantasy IX gebruikt het bekende Active Time Battle-systeem (ATB), waarbij personages een meter moeten opbouwen voordat zij een actie kunnen uitvoeren. Dit zorgt voor gevechten die deels turn-based en deels real-time aanvoelen — een formule die de serie sindsdien op verschillende manieren heeft herhaald, maar die in dit deel bijzonder verfijnd aanvoelt. Anders dan in Final Fantasy VII en VIII, waar personages via materia of junctions vrijwel elke vaardigheid konden leren, keert IX terug naar vaste klassen. Zidane is een behendige dief, Vivi een zwart magiër, Garnet (later Dagger) een wit magiër, en Steiner een zware ridder met krachtige, langzame aanvallen.

Vaardigheden worden geleerd via uitrusting: wapens, wapenrustingen en accessoires bevatten elk een of meerdere skills die permanent eigen worden gemaakt zodra genoeg Ability Points zijn verzameld. Deze opzet moedigt spelers aan om regelmatig van uitrusting te wisselen, in plaats van simpelweg het sterkste wapen te kopen en te vergeten. Daarnaast keert de Trance-modus terug: wanneer een personage genoeg schade heeft geleden, transformeert het tijdelijk in een krachtigere versie van zichzelf, compleet met unieke aanvallen en een ander uiterlijk.

“De kern van het gevecht is dertien jaar geleden al perfect uitgebalanceerd — dat verandert een overzetting naar mobiel niet.”

De mobiele port: wat is er veranderd?

Op het gebied van gameplay-balans is er weinig aangepast, maar Square Enix heeft wel een aantal moderne gemakken toegevoegd die de originele release niet had. Zo is er een ‘boost’-knop die het spel op viervoudige snelheid laat spelen, wat grinden en het afleggen van lange afstanden flink versnelt. Daarnaast is het mogelijk om random gevechten volledig uit te schakelen voor wie liever zonder onderbrekingen door het verhaal wil reizen, en is er een optie om alle statistieken naar het maximum te zetten voor spelers die simpelweg het verhaal willen meemaken zonder moeite te doen voor levels.

Deze toevoegingen zijn optioneel en kunnen op elk moment worden in- en uitgeschakeld, wat betekent dat puristen het spel nog steeds op de originele, uitdagende manier kunnen ervaren. Voor nieuwere spelers die simpelweg nieuwsgierig zijn naar het verhaal, zonder de soms trage encounter-frequentie van een PlayStation-rpg uit het jaar 2000, zijn deze functies echter een welkome toevoeging. Het is een mooi compromis tussen behoud van het origineel en toegankelijkheid voor een nieuw publiek.

Graphics en geluid op moderne schermen

De vooraf gerenderde achtergronden, ooit indrukwekkend op een buizentelevisie, zijn enigszins opgeschaald voor scherpere schermen, maar de herkenbare, licht korrelige stijl van de originele PlayStation-graphics blijft duidelijk zichtbaar. De personagemodellen — met hun kenmerkende, iets gedrongen proporties — zijn niet volledig opnieuw gebouwd, wat sommige spelers als nostalgisch zullen waarderen en anderen als gedateerd zullen ervaren. Op een telefoonscherm valt dit verschil overigens minder op dan op een grote tablet of in de browser-versie.

Waar de audio betreft, is er weinig om over te klagen. De soundtrack van componist Nobuo Uematsu staat nog steeds als een van de sterkste in de hele Final Fantasy-reeks, met thema’s die moeiteloos wisselen tussen melancholisch, avontuurlijk en bombastisch. De mobiele versie behoudt de volledige originele score, en op een koptelefoon komt deze nog altijd indrukwekkend tot zijn recht.

Besturing op touchscreen versus controller

Hier wringt de schoen het meest. De virtuele knoppen op het scherm werken prima voor menu’s en gevechten, waar simpelweg op een actie getikt wordt, maar de verkenning van de wereldkaart en dungeons via een virtuele richtingsknop voelt minder precies aan dan met een fysieke stick of d-pad. Vooral in nauwe gangen of bij het oplossen van kleine puzzels kan dit frustrerend zijn. Wie een ondersteunde Bluetooth-controller aansluit, merkt direct een groot verschil in speelplezier en precisie.

Voor de doorgewinterde rpg-fan die het spel vooral voor het verhaal en de gevechten speelt, is touchscreen-besturing absoluut werkbaar. Voor wie nauwkeurige platform- of verkenningsmomenten verwacht, is een controller een sterke aanbeveling. Gelukkig is de instelling om tussen besturingswijzen te wisselen eenvoudig terug te vinden in het instellingenmenu.

Prestaties en techniek

Op recentere toestellen draait Final Fantasy IX vlekkeloos, met stabiele framerates, zelfs tijdens drukke gevechtsanimaties met meerdere vijanden en visuele effecten op het scherm. Op oudere of budgetvriendelijke Android-toestellen kan af en toe een korte vertraging optreden bij het laden van nieuwe gebieden of bij overgangen naar Trance-modus, maar dit is zelden storend genoeg om het spelplezier te verstoren. De bestandsgrootte is met enkele gigabytes aanzienlijk, dus een stabiele wifi-verbinding voor het downloaden wordt aangeraden, en voldoende opslagruimte is een vereiste.

Het batterijverbruik is, zoals te verwachten van een grafisch intensievere rpg, hoger dan bij eenvoudigere mobiele games. Voor langere speelsessies onderweg is het verstandig om een powerbank achter de hand te houden, vooral als de helderheid van het scherm hoog staat ingesteld voor goede zichtbaarheid van de soms donkere omgevingen in het spel.

Prijs en waarde voor je geld

Final Fantasy IX wordt verkocht als eenmalige aankoop, zonder advertenties en zonder microtransacties. Dit is in een markt vol freemium-games met agressieve in-app-aankopen een verademing. De aankoopprijs ligt hoger dan bij de gemiddelde mobiele game, maar gezien de speelduur — een volledige doorloop kost gemakkelijk dertig tot veertig uur — en de afwezigheid van extra kosten nadien, is dit een eerlijke prijsstelling. Wie het spel ooit op PlayStation heeft gespeeld en nu opnieuw wil beleven op een telefoon of tablet, krijgt feitelijk een complete, onaangetaste rpg-ervaring in de broekzak.

Voor wie is deze port geschikt?

Deze mobiele versie is vooral aan te raden voor spelers die de klassieke Final Fantasy-formule waarderen: een sterk, emotioneel verhaal, traditionele turn-based gevechten en een wereld vol herkenbare archetypes en originele personages. Nieuwkomers die gewend zijn aan moderne, snelle actie-rpg’s kunnen wennen aan het tempo en de soms hoge frequentie van random gevechten, ook al kan dit via de instellingen worden bijgesteld. Wie open staat voor een wat tragere, verhalende ervaring, vindt in Final Fantasy IX een van de beter geschreven hoofdstukken uit de hele reeks.

Final Fantasy IX op Android en iOS is geen revolutionaire remaster, maar een trouwe, goed draaiende overzetting van een van de beste rollenspellen uit zijn tijd. Voor fans van het origineel is dit een fijne manier om het verhaal opnieuw te beleven, en voor nieuwkomers een toegankelijke kennismaking met klassieke Final Fantasy-gameplay, dankzij de slimme, optionele moderne toevoegingen.